کاربرد آنتی بیوتیک های خانواده پنی سیلین در صنعت طیور

تاریخچه:

پنی سیلین، اولین آنتی بیوتیک جهان است که توسط الکساندر فلمینگ کشف شد. تا پیش از آن، افراد بسیاری بر اثر عفونت های باکتریایی جان می سپردند، اما پس از تولید پنی سیلین، تحول عظیمی در علم پزشکی و همچنین دامپزشکی ایجاد شد. این دانشمند بزرگ در سال 1945 موفق به دریافت جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی شد.

طبقه بندی:

پنی سیلین ­ها از خانواده بتا لاکتام ها هستند و در ابتدا از قارچ پنی سیلیوم به دست آمدند. از لحاظ ساختاری، سفالوسپورین ها (همچون سفازولین، سفتریاکسون، سفتیفور و غیره) نیز در خانواده آنتی بیوتیک های بتالاکتام جای میگیرند.

مکانیسم اثر:

پنی سیلین ها بر آنزیم ترانس پپتیداز اثر می گذارند و از تشکیل دیواره سلولی باکتری، ممانعت می کنند. به طور کلی، انتی بیوتیک های متعلق به این خانواده، بیشتر بر روی باکتری های گرم مثبت اثر گذارند و الگوی وابسته به زمان (Time-dependant) دارند.

فرم های تجاری:

از میان آنتی بیوتیک های رایج متعلق به این خانواده می توان به آمپی سیلین، آموکسی سیلین و کلوگزاسیلین اشاره کرد.

پنی سیلین G (بنزیل پنی سیلین) اولین فرم از پنی سیلین است که به صورت طبیعی از قارچ پنی سیلیوم به دست آمد. از پنی سیلین G به صورت گسترده در پزشکی و دامپزشکی استفاده می شود، اما عملا در صنعت طیور کاربردی ندارد، زیرا بایستی به صورت تزریقی استفاده شود. اما فرم های تجاری آن در سایر حیطه های دامپزشکی کاربرد دارند. کلوگزاسیلین نیز بیشتر در دام بزرگ به عنوان یکی از ترکیبات پمادهای پستانی مورد استفاده قرار میگیرد. از این گذشته، محصولات تزریقی از ترکیب پنی سیلین و استرپتومایسین به صورت تجاری تولید می شوند و به صورت گسترده در طب دام بزرگ استفاده می شوند.

فرم های تجاری رایج در صنعت طیور:

1.پنی سیلین V (فنوکسی متیل پنی سیلین)

فرمی از پنی سیلین است که قابلیت مصرف خوراکی دارد. بنابراین از آن در طیور، به منظور رفع آلودگی باکتری های پاتوژن گرم مثبت همچون کلستریدیوم پرفرینجنس، استفاده می شود. محصول ایویپن وی رویان دارو (Avipen V ®) فرم تجاری این آنتی بیوتیک است، که در پیشگیری از مرگ و میر ناشی از تورم روده نکروتیک کاربرد دارد.

2.آموکسی سیلین:

آنتی بیوتیکی وسیع الطیف از این خانواده است که علاوه بر باکتری های گرم مثبت، بر باکتری های گرم منفی نیز، که در لایه خارجی دیواره خود لیپوپلی ساکارید و پروتئین می سازند، اثر می گذارد. این آنتی بیوتیک به شکل آموکسی سیلین تری هیدرات 50 درصد به نام آموکسی وت (Amoxivet ®) تولید می شود.

3.محصول آموکسی سیلین + کلیستین رویان دارو (Amoxycillin + Colistin):

همانطور که قبلا ذکر شد، آنتی بیوتیک های این خانواده، بیشتر بر باکتری های گرم مثبت اثر گذار هستند، از سوی دیگر کلیستین سولفات بر باکتری های گرم منفی تاثیر می گذارد. ترکیب فرموله شده آموکسی سیلین + کلیستین رویان دارو، وسیع الطیف بوده و هم بر باکتری های گرم مثبت و هم گرم منفی اثر می گذارد. به عبارت دیگر، ترکیب فرموله شده دارای اثر هم افزایی (سینرژیسمی) بوده و قدرت اثر بالاتری در از بین بردن عفونت های روده ای ناشی از عوامل مختلف، از جمله کلستریدیوم و اشریشیا کلی است.