سوسک بستر؛ اثرات بزرگ یک سوسک کوچک

مقدمه:

سوسک بستر (Alphitobius diaperinus) از مهمترین انگل های خارجی طیور است که تقریبا در تمام مرغداری های گوشتی وجود دارد. هم لارو و هم فرم بالغ این سوسک، همه چیز خوار است و از لاشه پرندگان، دان موجود در سالن و غیره تغذیه می کند.

سوسک بستر، منتقل کننده بیماری ها:

این سوسک سیاه کوچک، نقش پر رنگی در انتقال بیماری ها و درگیری فارم دارد:

1.انتقال بیماری های ویروسی:

مخصوصا گامبورو، مارک و لکوز

• گامبورو: طی یک بررسی، Snedeker و همکارانش، 8 هفته بعد از درگیری یک مرغداری با گامبورو، سوسک بستر آن را برداشته و به جوجه های سالم دادند. این بررسی نشان داد که سوسک بستر می تواند حداقل تا 8 هفته، ویروس گامبورو را در خود حفظ کرده و به راحتی سبب ایجاد بیماری در جوجه های سالم شود.
• انتقال غیرفعال ویروسها: سوسک بستر می تواند برخی از عوامل بیماری زای طیور از جمله ویروس مارک را به صورت مکانیکی و غیرفعال منتقل کند.

2.انتقال بیماری های انگلی:

آیمریا (عامل کوکسیدیوز) و تخم انگل های داخلی

به عنوان مثال، Hadjelia truncata یک انگل نماتد در کبوتران است. مطالعه ای که در استان خوزستان انجام شد (توسط البرزی و رهبر در سال 2012) نشان می دهد که این موجود قادر است تا به عنوان یک میزبان واسط عمل کند و آلودگی انگلی نماتدی را به کبوتران سالم منتقل کند.

3.انتقال بیماری های باکتریایی:

مخصوصا سالمونلا، اشریشیا کلی ( coli) و کمپیلوباکتر

در سال 2023، تحقیقی توسط مختاری و همکاران، بر روی 16 مرغداری در استان اصفهان، انجام گرفت. طی این مطالعه، سوسک های بستر را از مرغداری ها جمع آوری کرده و از لحاظ وجود آلودگی های میکروبی مورد بررسی قرار دادند. باکتری های مختلفی از جمله اشریشیا، کلبسیلا، پروتئوس و سالمونلا از سوسک های بستر جداسازی شدند و بیشترین میزان آلودگی مربوط به سالمونلا بود. 

سالن های پرورش جوجه گوشتی، محیطی بسیار مناسب و مطلوب برای تکثیر و رشد سوسک بستر در تعداد زیاد است. گاهی اوقات، جوجه ها این سوسک و یا لارو آن می خورند. این امر می تواند علاوه بر انتقال بیماری ها، سبب کاهش مصرف خوراک، افزایش ضریب تبدیل غذایی، تداخل با برنامه وزن گیری و نهایتا ضرر و زیان اقتصادی شود.

آلوده کردن سایر مرغداری ها:

پس از اتمام دوره پرورش جوجه گوشتی، معمولا از بستر آن، به عنوان کود برای مصارف کشاورزی استفاده می شود. این سوسک ها نیز همراه با بستر، به زمین کشاورزی منتقل می شوند و شب هنگام، به سمت مرغداری های آن اطراف حرکت می کنند. در واقع سوسک ها به سمت نور حاصل از مرغداری حرکت میکنند و ممکن است وارد خانه های روستایی نیز شوند. و در نهایت، می توانند عوامل بیماری زا را به مرغداری های اطراف آن زمین کشاورزی منتقل کنند.