عامل بیماری برونشیت عفونی:

ویروس برونشیت عفونی در خانواده کروناویریده قرار داد. اعضای این خانواده ویروسی دارای برجستگی هایی می باشند که در میکروسکوپ الکترونی، به ویروس ظاهری شبیه به تاج می دهد. به همین علت، به این خانواده ویروسی، کرونا (به معنی تاج) می گویند.

• خانواده ویروسی کروناویریده (Coronaviridae)
• تحت خانواده کروناویرینه (Coronavirinae)
• گاماکروناویروس (Gammacoronavirus)
• ویروس برونشیت عفونی (Infectious Bronchitis Virus)

حساسیت ویروس به عوامل فیزیکی و شیمیایی:

به طور کلی، ویروس برونشیت عفونی، نسبت به عوامل فیزیکی و شیمیایی مختلف، مقاومت چندانی ندارد. به عنوان مثال: انکوبه کردن ویروس در دمای 37 درجه سانتی گراد، می تواند باعث جدا شدن پروتئین S1 ویروس شود. همچنین با قرار دادن ویروس در دمای 56 درجه سانتی گراد به مدت 15 دقیقه، ویروس غیر فعال می شود. البته، باید در نظر داشت که این اطلاعات، مربوط به ویروس خالص بوده و مسلما میزان زنده مانی ویروس در ترشحات آلی بیشتر است. مقاومت ویروس برونشیت نسبت به حرارت کم بوده و گرما می تواند ویروس را غیر فعال کند، بنابراین حفظ زنجیره سرد در انتقال واکسن ها، از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.

از لحاظ ترکیبات شیمیایی نیز، باید گفت که ویروس برونشیت نسبت به بیشتر عوامل ضد عفونی کننده حساس است. در واقع، اکثر ضد عفونی کننده های تجاری رایج، بر روی برونشیت موثر هستند، و نکته اصلی در نحوه استفاده از آنان است.

بروز و شیوع برونشیت عفونی:

• بیماری برونشیت عفونی گسترش جهانی داشته و سروتیپ های متعددی از آن در تمامی قاره ها (به جز قطب جنوب) شناسایی شده است.
• از لحاظ علمی، ماکیان به عنوان تنها میزبان برونشیت در نظر گرفته نمی شوند. اما از لحاظ کاربردی و بالینی، باید گفت که بیماری برونشیت عفونی فقط در ماکیان (مرغ و خروس) دیده می شود.
• ماکیان در تمامی سنین، نسبت به برونشیت حساس هستند.

ویروس برونشیت به شدت واگیردار است و به سرعت منتقل شده و دوره کمون کوتاهی دارد (18 الی 36 ساعت) و می تواند به روش های زیر منتقل شود:

• تنفس هوای آلوده به ویروس
• خوردن آب یا غذای آلوده به ویروس
• تماس مستقیم با پرنده بیمار
• تماس غیر مستقیم با کفش، لباس و تجهیزات آلوده

ویروس به مقادیر زیاد در دستگاه تنفس پرندگان بیمار وجود دارد. همچنین در مدفوع و اسید اوریک کلیه ها نیز دفع می شود. بنابراین، عملا تمامی ترشحات پرنده، خطرناک بوده و می توانند منجر به بیماری شوند. جدای از این مسائل، باید در نظر داشت که بیماری برونشیت انتقال عمودی ندارد.