آرتریت ویروسی:

از آنجایی که آرتریت ویروسی و وازد شدگی گله، از بیشترین اهمیت برخوردارند، در این بخش به این دو مورد پرداخته شده است. آرتریت ویروسی از مهمترین بیماری­های اقتصادی طیور است که غالبا در ماکیان گوشتی دیده می شود اما می­تواند در مرغان تخمگذار نیز تشخیص داده شود. سروتیپ ها و پاتوتیپ های مختلفی از رئوویروس ها می توانند سبب ایجاد آرتریت ویروسی در طیور شوند. همچنین این احتمال وجود دارد که عوامل دیگری از جمله مایکوپلاسما سینوویه و یا گونه های مختلف استافیلوکوکوس نیز  همراه با رئوویروس ها حضور داشته باشند. وجود این باکتری ها، می تواند سبب تشدید علائم آرتریت ویروسی شود.

ابتلا به رئوویروس در گله های مادر، می تواند منجر به لنگش، افزایش مرگ و میر، و سپس کاهش در تولید تخم مرغ، کاهش در نرخ جوجه آوری و در نهایت انتقال عمودی ویروس به جوجه ها شود. همچنین رئوویروس ها می توانند از مادر آلوده، به جوجه ها منتقل شده و سبب خسارات قابل توجه در نتاج شوند. اما خوشبختانه، این بیماری از طریق واکسیناسیون، کنترل شده است. 

میزبانان رئوویروس پرندگان:

اگرچه که خود رئوویروس ها در پرندگان مختلفی یافت شده اند، اما در عمل، مرغ و بوقلمون، تنها میزبانان آرتریت ناشی از رئوویروس هستند.

افزایش مقاومت به بیماری با افزایش سن:

• بیشترین حساسیت ماکیان به رئوویروس ها، در سنین پایین است.
• اگر جوجه یک روزه ای فاقد ایمنی مادری باشد، می توان آرتریت ویروسی را به راحتی در آن ایجاد کرد.
• تحقیقات نشان می دهد که با افزایش سن ماکیان، میزان مقاومت آنها نسبت به بیماری افزایش پیدا می کند. بنابراین حساسیت جوجه یک روزه نسبت به بیماری، بیشتر از میزان حساسیت جوجه 3 هفته است. البته ویروس می تواند پرندگانی با سن بالاتر را نیز آلوده کند، اما در آن حالت، شدت بیماری کمتر شده و دوره کمون نیز طولانی تر می شود.

درگیری همزمان رئوویروس با سایر عوامل بیماری زا:

• در صورت درگیری همزمان گله با رئوویروس و آیمریا (کوکسیدیوز)، میزان بیماری زایی رئوویروس افزایش پیدا می کند.
• درگیری همزمان با گامبورو (بیماری بورس عفونی)، باعث افزایش شدت تنوسینویت می شود.
• رئوویروس ها می توانند شرایط بیماری های حاصل از اشریشیا کلای، کم خونی عفونی (CIA) و بیماری های رایج تنفسی را تشدید کنند.
• همچنین درگیری همزمان رئوویروس ها و کریپتوسپوریدیوم می تواند منجر به تشدید شرایط بالینی شود.

انتقال بیماری:

• رئوویروس ها به صورت افقی و عمودی منتقل می شوند.
• رئوویروس ها در ترشحات دستگاه تنفس و گوارش، یافت شده اند و آلودگی مدفوعی، به عنوان منبع انتقال عفونت در نظر گرفته می شود.
• پرندگان حامل (Carrier)، منابع بالقوه عفونت هستند.
• این ویروس قابلیت انتقال عمودی دارد، به این صورت می تواند از مرغ مادر آلوده، به جوجه هایش منتقل شود.

دوره کمون بیماری:

• دوره کمون بیماری بسته به پاتوتیپ ویروس، سن میزبان و روش انتقال، میتواند از 1 روز تا 11 روز متفاوت باشد.
• فرایند ایجاد آرتریت، آهسته است. به همین علت بیشتر موارد آرتریت در سن بالای 4 هفته دیده می شوند.
• آرتریت ویروسی در بوقلمون ها، غالبا از سن 14 هفتگی به بعد دیده می شود.
• میزان واگیری ویروس می تواند به 100 % برسد. اما میزان مرگ و میر معمولا کمتر از 6 % است.