علائم بالینی در بوقلمون ها:

معمولا، علائم ناشی از درگیری مایکوپلاسما سینوویه در بوقلمون ها، شبیه به ماکیان بوده و لنگش، یکی از برجسته ترین علائم است. اگرچه علائم تنفسی معمولا در بوقلمون ها دیده نمی شوند، اما MS از اکسودای سینوس آنها جداسازی شده است.

میزان واگیری و مرگ و میر:

• ماکیان: میزان واگیری بسیار متغییر است (از 2% تا 75%). میزان مرگ و میر در ماکیان، معمولا کمتر از 1% است اما می تواند تا 10% هم افزایش پیدا کند.
• بوقلمون ها: اگرچه میزان واگیری در بوقلمون ها معمولا اندک است، اما مرگ و میر ناشی از کانی بالیسم در آنها، می تواند قابل توجه باشد.

نحوه تشخیص بیماری:

تشخیص موارد مثبت MS،  بر اساس جداسازی و شناسایی عامل، انجام می گیرد.

• جداسازی: دستگاه تنفس فوقانی، محل قابل اعتمادی برای جداسازی مایکوپلاسما از پرنده آلوده (مخصوصا در فاز حاد بیماری) است.
• روش مولکولی PCR (واکنش زنجیره ای پلی مراز)
• روش های سرولوژیک: استفاده از کیت های تجاری تست SPA.

تشخیص تفریقی مایکوپلاسما سینوویه:

بر اساس علائم بیماری از جمله: لنگش، وجود تاول در سینه و درگیری مفصل خرگوشی (یا پد پا)، می توان به تشخیص احتمالی رسید. اما باکتری های دیگری از جمله استافیلوکوکوس اورئوس، اشریشیا کلای، پاستورلا و سالمونلا نیز می توانند سبب درگیری های مشابه شوند. 

در موارد تنفسی نیز، مایکوپلاسما گالی سپتیکوم، اوی باکتریوم پاراگالیناروم، پاستورلا مولتوسیدا و سایر بیماری های تنفسی را باید از درگیری تنفسی با مایکوپلاسما سینوویه تفریق داد.

اقدامات مدیریتی:

همانطور که گفته شد، مایکوپلاسما سینوویه می تواند از طریق تخم مرغ منتقل شود، بنابراین موثرترین روش برای کنترل بیماری، انتخاب جوجه سالم از گله های مادر بدون آلودگی (MS منفی) است. داشتن فارم مرغ مادر و فارم اجداد عاری از آلودگی، در اولویت قرار دارد.

اگر موارد شیوع طوفانی MS در گله جوجه گوشتی با دقت پیگیری شود، معمولا به یک گله مولد آلوده خواهیم رسید. در بعضی از کشورها، گله ی مولد آلوده، حذف می شود، اما در برخی دیگر از کشورها، ممکن است بسته به شرایط اقتصادی، گله مولد آلوده را نگه دارند. اگر گله ی مولدی، به مایکوپلاسما سینوویه آلوده شود، باید جوجه های به دست آمده از آن گله را، از جوجه سایر فارمها جدا کرد.

• در موارد درگیری فارم مولد به MS: استفاده از آنتی بیوتیک، نمی تواند مایکوپلاسما سینوویه را از گله حذف کند، اما می تواند از طریق کاهش انتقال تخم مرغی، میزان انتقال آلودگی به جوجه ها را کاهش دهد.
• از سوی دیگر، باید اصول امنیت زیستی را به دقت و به صورت سختگیرانه رعایت کرد تا فارم ها (اجداد، مادر و جوجه هایشان) با مایکوپلاسما درگیر نشوند.

واکسیناسیون MS:

واکسن غیرفعال MS، به صورت باکترین در امولسیون روغنی وجود دارد و می تواند سبب تولید آنتی بادی قوی علیه مایکوپلاسما شود، اما میزان آنتی بادی در خون، ممکن است لزوما ارتباطی به میزان محافظت (Protection) نداشته باشد. بنابراین لازم است تا مطالعات بیشتری در خصوص نقش این واکسن در کنترل بیماری، انجام شود. 

واکسن زنده حساس به حرارت MS-H: رایج ترین واکسن مایکوپلاسما است که با موتاژنز در سویه فیلدی استرالیا، به دست آمده است. اثربخشی این واکسن و ایمن بودن آن، در شرایط آزمایشگاهی و فارمی به اثبات رسیده است. ایمنی محافظت کننده، حدود 4-3 هفته بعد از واکسیناسیون، قابل شناسایی بوده و حداقل تا 40 هفته باقی می ماند.

درمان:

• آنتی بیوتیک ها نمی توانند MS را از گله ی درگیر به طور کامل حذف کنند. اما گزارش های مختلفی در این خصوص وجود دارد که ممکن است به خاطر تفاوت در میزان حساسیت سویه ها و روش های درمانی باشد.
• به طور کلی هدف از انجام برخی اقدامات درمانی، پیشگیری از التهاب کیسه های هوایی و سینوویت است، چون ممکن است درمان آنتی بیوتیکی، آنچنان که باید و شاید موثر نبوده و نتواند ضایعات را از بین ببرد.
• قبل از هرگونه اقدام درمانی، باید تست حساسیت میکروبی (آنتی بیوگرام) انجام شود. در شرایط آزمایشگاهی، مایکوپلاسما سینوویه نسبت به آنتی بیوتیک های مختلفی از خانواده ماکرولیدها، تتراسایکلین ها، فلوروکینولونها، پلوروموتیلین ها و … حساس بوده است؛ و انتخاب داروی مناسب، به نظر دکتر دامپزشک بستگی دارد.

منابع: