دسته بندی:
بیماری کاندیدیاز
کاندیدیاز، یک بیماری قارچی است که توسط مخمرهای جنس کاندیدا (کاندیدا آلبیکنس) ایجاد می شود. کاندیدیاز دهانی و چینه دان در پرندگان، مشابه با برفک دهان در انسان است. “قارچ زدگی چینه دان” و “ترشیدگی چینه دان“، از رایج ترین اصلاحات به کار رفته برای اشاره به بیماری کاندیدیاز می باشند.
- کاندیدیاز در ماکیان، بوقلمون، غاز، کبوترها، مرغ شاخدار، قرقاول، بلدرچین و سایر گونه های پرندگان رخ می دهد.
- کاندیدیاز به صورت اسپورادیک (تک گیر) رخ می دهد. اما در صورت وقوع، می تواند باعث خسارات اقتصادی شود. به عنوان مثال، گزارش شده است که درگیری با کاندیدا توانسته است سبب تلفات 20 درصدی و حتی 40 درصدی در بوقلمون ها شود.
عامل بیماری کاندیدیاز:
عامل اولیه بیماری، کاندیدا آلبیکنس (C. albicans) است. البته باید ذکر کرد که سایر گونه های کاندیدا، هم از پرندگان بیمار و هم از پرندگان سالم، جداسازی شده اند. طی بررسی قارچ شناسی در جوجههای گوشتی، مشخص شد که 95 % از کل جدایهها را کاندیدا آلبیکنس تشکیل می دهد.
کاندیدیاز یک بیماری قارچی فرصتطلب است که در نتیجه اختلال در میکروفلور گوارش یا سایر عوامل تضعیفکننده ایجاد میشود. به عنوان مثال، استفاده طولانی مدت و غیراصولی از آنتی بیوتیک ها، می تواند سبب بر هم خوردن فلور روده شده و زمینه ساز بروز کاندیدیاز شود. به علاوه، پایین بودن سن پرنده، وقوع بیماری های همزمان و ضعف در سیستم ایمنی، از جمله عوامل موثر در بروز کاندیدیاز هستند.
علائم بیماری کاندیدیاز:
باید در نظر داشت که گونه های کاندیدا، در واقع بخشی از میکروفلور طبیعی سیستم گوارش بدن هستند. بنابراین می توان آنها را به راحتی از سطوح مخاطی-پوستی پرندگان سالم، انسان ها و سایر حیوانات نیز جداسازی کرد.
از سوی دیگر، علائم مشاهده شده در موارد کاندیدیاز، اختصاصی نبوده و ممکن است در سایر بیماری ها نیز مشاهده شوند. رایج ترین علائم کاندیدیاز عبارت اند از:
- کاهش رشد، بی حالی و وازد شدگی.
- وجود ضایعاتی به صورت لکه های سفید تا سفید-زرد برجسته و دایره ای شکل در چینه دان.
- ممکن است جراحات در دهان، مری و پیش معده نیز دیده شوند.
- وجود غشاهای کاذب پنیری شکل در سطح مخاطی
- کاندیدیاز جلدی (پوستی): منجر به پر ریزی و درماتیت سطحی می شود. به عنوان مثال، درگیری تاج خروس های یک فارم مرغ مادر گوشتی به کاندیدیا، گزارش شده است. اگرچه در این حالت مرگ و میری مشاهده نشد، اما میزان واگیری در گله به 10 % رسید.
شرایط سنی پرندگان:
- پرندگان جوان، در مقایسه با پرندگان مسن، نسبت به درگیری قارچی دستگاه گوارش حساس تر هستند.
- پرندگان مسن (معمولا بالای 3 ماه)، خیلی سریعتر از بیماری کاندیدیاز بهبود پیدا میکنند (ریکاوری سریعتری دارند).
- جوجه هایی با سن کمتر از 60 روز و همچنین بوقلمون هایی با سن کمتر از 4 هفته، نسبت به بیماری حساس تر بوده و ممکن است به سرعت مغلوب بیماری شوند.
تشخیص بیماری کاندیدیاز:
وجود ضایعات پنیری شکل و رشد شدید مخمر در کشت اولیه، از جمله نشانه های کاندیدیاز است. اما این احتمال وجود دارد که کاندیدا آلبیکنس از بافت های طبیعی و سالم نیز جداسازی شود، بنابراین مهم است که میزان ارگانیسم رشد یافته در محیط کشت، زیاد باشد.
طی بررسی بافت های تازه با میکروسکوپ نوری، می توان تعداد زیادی هایف کاذب گرم مثبت را همراه با مخمر های جوانهزده در میان فلور باکتریایی مشاهده کرد.
راهکارهای مدیریتی و پیشگیرانه:
- رعایت اصول امنیت زیستی (بیوسکوریتی)، ضد عفونی مرتب و کنترل میزان رطوبت سالن و دان از جمله راهکارهای پیشگیری از آلودگی های قارچی هستند.
- مصرف ویتامین ها (به خصوص ویتامین A) به منظور تقویت مخاطات و رفع نیاز پرنده، توصیه می شود.
- همچنین، به منظور تنظیم فلور میکروبی روده، کاهش میزان آمونیاک سالن و کاهش احتمال ابتلا به عفونت های قارچی، استفاده از اسیدیفایرهای حاوی سولفات مس توصیه شده است.
منابع:
Osorio, C., Fletcher, O., Dykstra, M. J., Post, K., & John Barnes, H. (2007). Comb candidiasis affecting roosters in a broiler breeder flock. Avian diseases, 51(2), 618-622
Arné, P., & Lee, M. D. (2020). Fungal infections. Diseases of poultry, 1109-1133
پارسیان درمان در شبکه های اجتماعی:
جستجو در مجله:
جدیدترین مقالات:
سندرم مرگ ناگهانی: علل سکته در جوجه های گوشتی و راهکارهای مقابله با آن
دکتر امیر اصغری
1405/03/25
ادامه مطلب »
رویان دارو
پارسیان اکسیر آریا
ویوا پارس
کیان دارو مهان
سیناراد کالا
سنادام
کیمیا رشد
پارسیان پخش اکسیر
ایمن پخش
دوفارما
ژابیز
ماوی کارنو
تیرنگ
اینتر شیمی
آنتی بیوتیک
ویتامین و مکمل
ضد کوکسیدیوز
ضد انگل
آنزیم
توکسین بایندر
ضد التهاب
آرامبخش و بیهوشی
هورمون
خوراکی محلول در آب
خوراکی مخلوط در خوراک
تزریقی
محلول پور-آن
داروهای پت
داروهای آبزیان
داروهای زنبور عسل
اسپری