کمبود ویتامین B2

کمبود ویتامین B2 (ریبوفلاوین) در طیور

کمبود ویتامین B2

کمبود ویتامین B2 یک بیماری طیوری ناشی از کافی نبودن این ویتامین در بدن است. ریبوفلاوین (ویتامین B2) یکی از مهمترین ویتامین های محلول در آب است. این ویتامین یک کوفاکتور مهم برای بیش از 50 آنزیم مختلف است که بسیاری از آنان، برای انجام واکنش های اکسیداسیون احیاء در تنفس سلولی، نقش دارند. ریبوفلاوین برای طیور ضروری است و تأثیر عمیقی بر تعادل متابولیک، رشد و سلامت کلی آنها دارد. همچنین نقش مهمی در متابولیسم طیور ایفا کرده و بر تولید انرژی، رشد و تنظیم ایمنی تأثیر می‌گذارد. به طور کلی نقش های ویتامین B2 در طیور عبارت اند از:

  • واکنش‌های اکسایش-کاهش و تولید انرژی
  • ظرفیت آنتی‌اکسیدانی (ریبوفلاوین دارای خواص آنتی‌اکسیدانی غیرمستقیم است و به خنثی‌سازی رادیکال‌های آزاد مضر در بدن کمک می‌کند.)
  • نقش در متابولیسم چربی‌ها و داروها
  • نقش در عملکرد سلولی، رشد و نمو
  • نقش در عملکردهای تولید مثلی (ویتامین B2 بر باروری، رشد جنین و قابلیت جوجه‌کشی تأثیر می‌گذارد).
  • نقش در عملکرد عصبی

علائم کمبود ویتامین B2:

  • سرعت رشد جوجه ها به شدت کم شده، وازد شده و خوب وزن نمی گیرند.
  • جوجه ها ضعیف و لاغر مانده و ممکن است دچار اسهال شوند.
  • جوجه ها تمایلی به راه رفتن ندارند، و اگر به زور آنان را مجبور به حرکت کنیم، بر روی مفصل خرگوشی خود راه رفته و از بالهایشان برای حرکت، کمک می گیرند.
  • فلجی انگشتان پا: حالتی از فلجی ناشی از کمبود ریبوفلاوین در پرندگان وجود دارد که به آن “فلجی انگشتان خمیده” (Curled-toe paralysis) گفته می شود. انگشتان پا (چه در هنگام حرکت و چه در هنگام ایستادن) فلج شده و به سمت داخل جمع می شوند.
  • پوست بدن پرنده خشک و ضخیم می شود و طراوت خود را از دست می دهد.
  • از لحاظ بافت شناسی، شاهد دژنراسیون میلین در عصب سیاتیک هستیم.

علائم کمبود ویتامین B2 در مرغان تخمگذار و مادر:

  • کاهش تولید تخم مرغ.
  • افزایش کبد چرب در مرغان.
  • افزایش مرگ و میر جنین ها و کاهش جوجه آوری (در مرغان مادر)
  • چماغی شدن کرک پر ها (این وضعیت به علت عدم توانایی کرک پرها در خروج از غلاف پر است).

همچنین، یکی از عواقب مهم کمبود ویتامین B2 در پرندگان، نقص شدید در فرایندهای طبیعی اکسیداسیون اسیدهای چرب است.

کمبود ویتامین B2

پیشگیری و درمان کمبود ویتامین B2:

می­توان به منظور رفع کمبود، از محصولات حاوی ویتامین B2 استفاده نمود. البته باید متذکر شد که در صورت تداوم فلجی انگشتان، آسیب ها ماندگار شده و حتی با تجویز ویتامین B2، ضایعات بهبود نخواهند یافت. بنابراین بهترین راهکار، تامین نیاز بدن جوجه با استفاده از مولتی ویتامین ها و پیشگیری از بروز فلجی تغذیه ای است. همچنین، باید در نظر داشت که علائم فلجی، اختصاصی نبوده و ممکن است علل دیگری سبب ایجاد فلجی شده باشند، فلذا در صورت مشاهده علائم، بایستی فارم پرورشی توسط دکتر دامپزشک ویزیت شود.

لویت گرانول BX

لویت گرانول BX محصولی از شرکت کسلر آلمان (Kaesler Animal Nutrition) است که در ساشه های آلومینیومی 175 گرمی عرضه شده و دارای ترکیبی غنی از ویتامین های گروه B به همراه ویتامین K است. این محصول به صورت خوراکی محلول در آب قابل استفاده بوده و در مواقع کمبود ویتامین B2 و همچنین موارد ذیل کاربرد دارد:

  • به منظور افزایش اشتها، افزایش وزن گیری و افزایش بازدهی تولید.
  • نوک چینی، کانی بالیسم (هم نوع خواری).
  • در موارد کوکسیدیوز و سایر بیماری های دستگاه گوارش.
  • به منظور بهبود وضعیت جوجه و ریکاوری بهتر از بیماری ها
  • پس از مصرف طولانی مدت آنتی بیوتیک هایی از جمله خانواده سولفانامیدها

منابع:

Shastak, Y., & Pelletier, W. (2023). From metabolism to vitality: uncovering riboflavin’s importance in poultry nutrition. Animals, 13(22), 3554

Classing KC, Kroger DR. Nutritional Diseases. In: Diseases of Poultry, 14th ed. Swayne, DE, ed. Wiley Blackwell, 2020:1270-1271

Shiva Prasad HL. Nutritional diseases. In: Avian Disease Manual, 8th ed. AAAP, and 2019:148-149

https://www.uoguelph.ca/ahl/riboflavin-deficiency-broiler-chickens

https://poultrydvm.com/condition/curly-toed-paralysis

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Are you human? Please solve:Captcha