دسته بندی:
پرکنی:
پرکنی یک مشکل اساسی در صنعت طیور است. این مشکل معمولا با بروز رفتارهای تهاجمی و نوک زنی از سوی پرندگان غالب بر پرندگان ضعیف، بروز می کند. ممکن است عمل نوک زنی به یکدیگر، با کندن پرها نیز همراه شود. در اینصورت، مرغانی که پوشش پر خود را تا حدی از دست می دهند، توانایی کمتری در تنظیم دمای بدن خود دارند و در نتیجه نیاز به صرف انرژی بیشتری (نسبت به پرندگان سالم) خواهند داشت. همچنین میزان تولید تخم مرغ در این مرغان، کاهش می یابد.
نوک زدن به یکدیگر:
نوک زنی به مقعد، یکی دیگر از رفتارهای تهاجمی، معمولا پس از شروع تخم گذاری است. این رفتار، در مورد پرندگانی که بر روی زمین و در مکانی پرتراکم تخم می گذارند، بیشتر است. بلافاصله پس از تخم گذاشتن، دیده شدن غشای مخاطی، باعث می شود سایر پرندگان تحریک شوند و به آن قسمت نوک بزنند. تحقیقات نشان می دهد که نوک زنی به مقعد، عامل 80 درصد از پرولاپس ها است. همچنین، این رفتار می تواند سبب عفونت و التهاب رحم و پریتونیت شود.
اگر در فرایند نوک زنی پرندگان به یکدیگر، آسیب شدید بافتی ایجاد شود، ممکن است پرنده دچار خونریزی گردد. مشاهده خون بر روی پوست، این پرندگان خشمگین را بیش از پیش تحریک می کند. در نتیجه آنقدر به یکدیگر نوک می زنند که منجر به مرگ پرنده مغلوب شود. کانی بالیسم (هم نوع خواری)، فرم شدید و خشونت بار پرکنی و نوک زنی به یکدیگر است.
عوامل موثر در بروز کانی بالیسم (هم نوع خواری):
تحقیقات نشان می دهد که استعداد ژنتیکی و میزان بروز کانی بالیسم در برخی از نژادهای سبک طیور، از جمله مرغ لگهورن سفید، بیشتر از سایر نژادهای سنگین آسیایی یا آمریکایی است. همچنین بر اساس تحقیقات، رفتار پر کنی می تواند بنیه های ژنتیکی داشته و به نسل های بعدی منتقل شود. بحث و نظرات متعددی در خصوص عوامل بنیادین بروز هم نوع خواری در مرغان ارائه شده است.
به عنوان مثال، طیور در طبیعت خاک بازی میکنند و با پخش کردن خاک، به نوعی حمام خاک می گیرند. همچنین در طول روز با نوک خود، زمین را جستجو کرده و به دنبال غذا می گردند. اما در شرایط پرورشی، غذا به صورت آماده در اختیار مرغان است و پرنده با چیزی سرگرم نمی شود. بنابراین با وجود برخی عوامل استرس زا، پرنده شروع به نوک زنی به پرنده کنار خود می کند و نهایتا منجر به هم نوع خواری می شود.
از جمله دیگر عواملی که می توانند منجر به کانی بالیسم شوند عبارت اند از:
- استرس
- مصرف غذای پلت
- نور دهی زیاد
- بالا بودن تراکم در سالن پرورش
- انواع کمبودهای تغذیه ای
- تحریک شدن مرغ توسط انگل های خارجی
در فارم های مرغ مادر، ممکن است که تسریع بلوغ جنسی و افزایش تولید تخم مرغ، در بروز پرکنی و نوک زنی به یکدیگر تاثیر بگذارد. به طور کلی میزان بروز پرکنی در مرغان، بیشتر از خروس ها است و تعداد خروس ها، یک فاکتور مهم در کاهش این رفتار می باشد.
پرندگان رفتارهای بد را یاد می گیرند!
مرغ ها نیز می توانند رفتارها را از یکدیگر یاد بگیرند و هم نوع خواری نیز، یکی از این رفتارهاست. بنابراین در شروع این مشکل، ممکن است عوامل مختلفی نقش داشته باشند (به عنوان مثال کمبود تغذیه ای)، اما وقتی این عمل به یک رفتار عمومی در گله تبدیل شد، برطرف کردن آن مشکل می شود.
راهکارهای مدیریت و کنترل کانی بالیسم:
- فراهم کردن جیره غذایی مناسب، کاهش تراکم سالن، کاهش شدت نور، فراهم کردن محل هایی برای نشستن پرندگان ضعیف تر در مرغ مادر (به عنوان یک پناهگاه)، از جمله اقداماتی هستند که در کاهش رخداد هم نوع خواری موثر هستند.
- استفاده از محصولات مکمل و حمایتی (حاوی ویتامین، اسید آمینه و غیره) به منظور رفع کمبود تغذیه ای پرنده و کاهش بروز هم نوع خواری.
- افزایش سطح فیبر غیر محلول جیره، باعث کاهش شدت پرکنی می شود.
- نوک چینی (Beak trimming): نوک چینی یکی از اقدامات رایج به منظور به حداقل رساندن پر کنی و کانی بالیسم است. اما امروزه در جوامع اروپایی و سازمان های مرتبط با رفاه حیوانات، نگرانی هایی در خصوص درد تحمیلی به پرنده وجود دارد. در نتیجه در برخی از کشورها، این عمل ممنوع گردیده و در برخی دیگر از کشورهای اروپایی، در حال بررسی این موضوع برای کنار گذاشتن نوک چینی هستند.
تاثیر عصاره گیاهان آرامبخش بر کاهش کانی بالیسم:
از گذشته، گیاهان مختلفی از جمله سنبل الطیب، گل گاو زبان، بادرنجبویه و … به منظور کاهش استرس و ایجاد آرامش در طب انسانی استفاده می کنند. امروزه تحقیقات نشان می دهد که عصاره گیاه سنبل الطیب (والریانا) دارای مقدار زیادی اسید والرنیک است که باعث افزایش GABA و متعاقبا افزایش آرامش می شود. همچنین عصاره گیاه بادرنجبویه (ملیسا) دارای مقادیر زیادی اسید رزمارینیک و سیترونلول است که سبب کاهش استرس و اضطراب می شود. تحقیقات نشان می دهد که استفاده از محصول تجاری حاوی این عصاره گیاهی، می تواند مرگ و میر ناشی از کانی بالیسم را تا 70% کاهش دهد.
